Czy dyslektycy mają więcej czasu na maturze? Oto wszystko, co musisz wiedzieć

Co to jest indywidualne dostosowanie na maturze?

Udogodnienia i zmiany w formie oraz warunkach przeprowadzania egzaminu mają na celu usunięcie barier wynikających z niepełnosprawności lub trudności w uczeniu się. Dostosowania są indywidualne — mogą to być na przykład:

• wydłużony czas pracy,
• zdawanie w osobnej sali,
• zmodyfikowane zadania,
• arkusze przygotowane zgodnie z potrzebami ucznia.

Do dyspozycji są też środki techniczne: komputery, programy powiększające lub czytające tekst oraz inne specjalistyczne urządzenia wspierające. Prawo do takich ułatwień przysługuje uczniom, którzy dysponują:

• orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego,
• opinią poradni psychologiczno-pedagogicznej,
• właściwym zaświadczeniem lekarskim.

Procedurę uruchamia uczeń lub jego rodzic — trzeba złożyć wymagane dokumenty u dyrektora szkoły oraz do właściwej OKE. Ostateczne decyzje zapadają w porozumieniu dyrektora, rady pedagogicznej i OKE/CKE, zgodnie z obowiązującymi terminami składania dokumentów. Do przedłużenia czasu egzaminu niezbędne mogą być: opinia poradni, orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego oraz, w razie potrzeby, zaświadczenie lekarskie.

Korzyści wynikające z wprowadzenia udogodnień to m.in.:

• większy komfort psychiczny ucznia,
• zmniejszenie poziomu stresu,
• szansa na pełniejsze pokazanie posiadanych umiejętności.

Przykładowo osoby z dysleksją często otrzymują dodatkowy czas na rozwiązanie zadań. Zakres i forma dostosowań zależą od treści orzeczenia oraz od decyzji OKE/CKE. Wszystkie udogodnienia wdraża się zgodnie z obowiązującymi przepisami, tak by zachować rzetelność i uczciwość przeprowadzanych egzaminów.

Czy dyslektycy mają więcej czasu na maturze?

Dysleksja sama w sobie nie daje automatycznie prawa do przedłużonego czasu na maturze. Ważne jest zgromadzenie odpowiedniej dokumentacji, która jasno pokaże, w jaki sposób trudności wpływają na tempo pracy egzaminacyjnej. Mogą to być na przykład:

• orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego,
• orzeczenie o indywidualnym nauczaniu,
• zaświadczenie lekarskie opisujące ograniczenia.

Przydatna bywa też opinia poradni psychologiczno-pedagogicznej, ale sama w sobie nie gwarantuje przyznania dodatkowego czasu. Ostateczną decyzję podejmuje dyrektor szkoły we współpracy z radą pedagogiczną i OKE, opierając się na wytycznych CKE. W praktyce wydłużenie czasu przyznawane jest tylko wtedy, gdy dokumenty uzasadniają, że dysleksja wpływa na wykonywanie zadań w standardowym czasie egzaminu.

Procedura ubiegania się obejmuje zebranie orzeczeń, opinii i ewentualnych zaświadczeń oraz złożenie ich w terminie u dyrektora szkoły i w odpowiedniej OKE. Warto sprawdzić aktualne terminy i wymagania dotyczące matury 2025/2026, bo mogą się zmieniać. Dobrze przygotowana dokumentacja — kompletna i ilustrowana konkretnymi wynikami badań (np. testami psychologicznymi) lub opiniami specjalistów — zwiększa szanse na pozytywną decyzję.

Co daje dodatkowy czas dyslektykom?

Wydłużenie czasu na maturze pozwala uczniom dokładniej zapoznać się z poleceniami i spokojniej sprawdzić swoje odpowiedzi, co zmniejsza liczbę błędów wynikających z pośpiechu. Pracując wolniej, łatwiej zrozumieć treść zadań i sensowniej rozplanować kolejne etapy pracy. Dłuższy czas sprzyja też stosowaniu różnych strategii, takich jak:

• rozłożenie zadań na części,
• robienie krótkich przerw,
• czytanie odpowiedzi na głos,
• korzystanie z notatek pomocniczych.

Dodatkowe minuty dają też możliwość dokładniejszych poprawek, zwłaszcza ortograficznych i stylistycznych, bez ryzyka utraty merytorycznej zawartości. Umożliwienie korzystania ze specjalistycznego sprzętu i komputerów poprawia komfort, co przekłada się na lepszą koncentrację podczas egzaminu. CKE wprowadza zasady, które w określonych sytuacjach nie traktują błędów ortograficznych jako dyskwalifikujących przy ocenie treści, dzięki czemu uczniowie mają bardziej wyrównane szanse. W efekcie takie udogodnienia pomagają rzetelniej pokazać rzeczywiste kompetencje i zwiększają prawdopodobieństwo otrzymania wyniku odzwierciedlającego faktyczną wiedzę.

Kto może otrzymać wydłużony czas na maturze?

Prawo przewiduje wydłużony czas egzaminu jedynie dla osób, które mają udokumentowane ograniczenia spowalniające tempo pracy. Najczęściej chodzi o uczniów z:

• orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego,
• orzeczeniem o indywidualnym nauczaniu,
• aktualnym zaświadczeniem lekarskim potwierdzającym przewlekłe schorzenie.

Do takich grup zalicza się m.in. osoby z autyzmem, niepełnosprawnością ruchową, zaburzeniami komunikacji oraz cierpiących na przewlekłe choroby, jak cukrzyca, epilepsja czy astma — stany, które mogą utrudniać wykonanie zadań w standardowym czasie. Opinia poradni psychologiczno-pedagogicznej może sugerować przyznanie dodatkowego czasu, ale sama nie wystarcza; konieczne jest też orzeczenie lub dokumentacja medyczna.

Decyzja dyrektora szkoły zapada po konsultacji z radą pedagogiczną oraz OKE/CKE i opiera się na dowodach — na przykład:

• orzeczeniach,
• zaświadczeniach lekarskich,
• wynikach badań psychologicznych,
• szczegółowych opiniach poradni.

Ważne jest jasne opisanie, w jaki sposób ograniczenia wpływają na przebieg egzaminu: wolniejsze tempo pisania, problemy z koncentracją czy potrzeba częstszych przerw medycznych to przykłady takich utrudnień. Pamiętaj o terminach składania dokumentów — procedura przyznawania uprawnień jest indywidualna i obejmuje tylko tych, którym wydłużony czas pozwoli rzetelnie zaprezentować wiedzę przy zachowaniu zasad uczciwości egzaminu.

Ile dodatkowego czasu przysługuje na maturze?

Dodatkowy czas na maturze zwykle wynosi do 15 minut przy drobnych dostosowaniach, a przy większych ułatwieniach może sięgnąć nawet 30 minut. Dokładna długość przerwy zależy od wytycznych CKE i OKE oraz od rodzaju posiadanego orzeczenia. Czasami przepisy przewidują konkretne limity dla wybranych arkuszy — na przykład:

• części pisemnej z języka polskiego,
• egzaminu z języka mniejszości,
• matematyki.

Uczniowie mogą dostać więcej minut na różne części testu, dodatkowe przerwy, pracę na komputerze lub zdawanie w osobnej sali. Ostateczne rozstrzygnięcie należy do dyrektora szkoły, który podejmuje decyzję po konsultacji z OKE i na podstawie dostarczonej dokumentacji (orzeczenia, opinii lub zaświadczenia). Czas trwania egzaminu z wydłużeniem może więc różnić się między zdającymi, a szkoła powinna poinformować o przyznanym czasie przed rozpoczęciem matur. Kluczowe jest złożenie dokumentów na czas — ich brak może spowodować utratę prawa do dodatkowego czasu.

W jakich przedmiotach na maturze można przedłużyć czas?

Dodatkowy czas na egzaminach najczęściej przyznawany jest do części pisemnych — zwłaszcza z:

• języka polskiego,
• języków obcych nowożytnych,
• języka mniejszości narodowej,
• matematyki.

Arkusze tych przedmiotów mogą zostać odpowiednio zmodyfikowane, a przyznanie czasu odbywa się indywidualnie, na podstawie przedstawionej dokumentacji. Problemy związane z dyskalkulią często uzasadniają wydłużenie czasu przy zadaniach matematycznych, natomiast dysortografia i dysgrafia wpływają na tempo pracy przy języku polskim i w zadaniach z języków obcych.

Przy egzaminie ustnym przedłużenie czasu stosuje się rzadziej, choć w wyjątkowych sytuacjach możliwe są inne udogodnienia — na przykład osobna sala czy wsparcie asystenta. Dodatkowe formy dostosowań obejmują:

• pracę na komputerze podczas części pisemnej,
• zmienione arkusze,
• obecność nauczyciela wspomagającego.

Ostatecznie decyzję podejmuje szkoła wraz z Okręgową Komisją Egzaminacyjną, kierując się złożonymi orzeczeniami i opiniami.

Jak ubiegać się o dodatkowy czas z opinią poradni?

Procedura ubiegania się o dodatkowy czas na egzaminie z opinią poradni psychologiczno‑pedagogicznej obejmuje kilka etapów i wymaga skrupulatnego przygotowania dokumentów oraz dotrzymania terminów wyznaczonych przez szkołę, OKE i CKE. Najpierw zgromadź niezbędne załączniki:

• aktualną opinię poradni,
• ewentualne orzeczenie,
• zaświadczenie lekarskie lub psychiatryczne,
• dokumentację medyczną,
• wyniki badań psychologicznych i pedagogicznych.

Przydatne mogą być też pisemne obserwacje nauczycieli — jeśli je masz, dołącz je do akt. Następnie napisz podanie do dyrektora szkoły. Wskaż w nim proponowane formy indywidualnego dostosowania (np. wydłużony czas, osobna sala, pomoc nauczyciela wspomagającego) i opisz, jak trudności wpływają na tempo pracy podczas egzaminu. Dołącz wszystkie kopie dokumentów, by ułatwić ocenę wniosku. Złóż komplet dokumentów w terminie ustalonym przez szkołę i OKE — ich nieprzestrzeganie może spowodować utratę prawa do udogodnień. Poproś o pisemne potwierdzenie złożenia wniosku, aby mieć dowód na później.

Dyrektor wraz z radą pedagogiczną przeanalizują opinię poradni i dołączoną dokumentację. Jeśli pojawią się wątpliwości, szkoła może poprosić o uzupełnienie materiałów lub skonsultować sprawę z OKE. Gdy wniosek zostanie zatwierdzony, otrzymasz informacje o przyznanych udogodnieniach oraz o organizacji egzaminu — na przykład wydzielonej sali, oddzielnych arkuszach, obecności nauczyciela wspomagającego czy dostępie do sprzętu pomocniczego. Szczegóły organizacyjne wynikają z protokołów OKE/CKE. Jeśli wniosek zostanie odrzucony, masz prawo odwołać się lub dostarczyć dodatkowe opinie specjalistów (psychologa, lekarza).

Częstą przyczyną negatywnej decyzji jest brak wymaganych dokumentów, dlatego warto zadbać o kompletność akt. Praktyczne wskazówki:

• numeruj załączniki,
• upewnij się, że opinia poradni jasno formułuje rekomendacje dotyczące czasu,
• dołącz wyniki testów pokazujące wpływ trudności na tempo pracy,
• zrób kopie wszystkich wysłanych dokumentów,
• zapisuj daty kontaktów ze szkołą i OKE.

Starannie przygotowana i terminowo złożona dokumentacja znacząco zwiększa szanse na przyznanie indywidualnego dostosowania na maturze.